Hiện nay có rất nhiều trang báo mạng đăng đàn để bàn luận về mấy cái danh xưng rất là Hippi, trong đó có hai cụm từ mà tôi rất quan tâm: "Phó Giáo Sư Dỏm", "Giáo Sư Dỏm". Nói thực, tôi đặc biệt quan tâm đến vấn đề này vì hai lí do chủ yếu:
Thứ nhất: Chức danh Giáo sư và Phó Giáo sư không phải ai cũng có được, nó chỉ dành cho những người có công cống hiến nhiều trong giảng dạy và nghiên cứu, tất nhiên ở mỗi chức danh thì có những tiêu chuẩn riêng. Theo tôi được biết, tiêu chuẩn để có được danh hiệu giáo sư và phó giáo sư không cố định thậm chí nó không đòi hỏi người được công nhận phải đang làm công tác giảng dạy hoặc nghiên cứu.
Thứ hai: Một số người Thầy mà tôi ái mộ rất tiếc bị rơi vào bảng danh sách "đen" của một số diễn đàn.
Phải nói rằng việc các anh chị của một số diễn đàn mạng đưa hai cụm từ này vào để mạn đàm suy xét là một việc làm khá mới mẽ, xét về một mặt nào đó là một việc làm đáng hoan nghên. Tuy nhiên sẽ là nguy hiểm nếu vội vàng kết luận rằng người này là "Phó Giáo Sư Dỏm" người kia là "Giáo Sư Dỏm". Chắc các bạn cũng thấy rằng, con người chúng ta đôi khi rất dễ rơi vào cái mê trận bát quái: thiếu thận trọng. Khi đã thiếu thận trọng rồi thì giời ơi này là "chém gió", này là "chém mưa". Tôi không có ý đăng đàn để "chỉ trích" những việc làm của những anh chị lập ra các diễn đàn đó. Tôi chỉ muốn nói rằng những đánh giá theo kiểu vội vàng như vậy của các anh chị có thể là đúng mà cũng có thể là sai. Đúng thì không nói làm gì nhưng nếu sai thì là một sự xúc phạm danh dự ghê gớm đối với người khác.
Một việc nữa là tôi nghĩ rằng các anh chị cũng đã từng là học sinh, sinh viên của các Thầy, các Cô. Việc nói xấu về Thầy Cô mình là điều không nên cho dù có bất cứ lí do gì.
Tôi nghĩ việc đánh giá những người thuộc thế hệ trước là "Phó Giáo Sư Dỏm" hay "Giáo sư Dỏm" là phải cẩn thận, chúng ta cần hiểu hoàn cảnh lịch sử của từng người, xem sự đóng góp của họ cho giáo dục và đất nước, chứ không chỉ dựa vào mấy số liệu thống kê không đầy đủ trong ISI.
Hiện nay có một số quan điểm rất sai lầm rằng: "Tôi đã đăng nhiều bài báo trên tạp chí ISI chứng tỏ tôi là giỏi, còn anh chỉ có các bài báo trong nước rõ ràng là anh kém, trắng đen đã rõ ràng." Đối với với những người có quan điểm này, thì họ cho rằng các tạp chí trong nước hoàn toàn không có ý nghĩa. Tôi nghĩ rằng, suy nghĩ như vậy có một phần nhỏ là đúng nhưng rất vô trách nhiệm. Bởi vì mục đích cuối cùng của chúng ta là có một nền khoa học thực thụ, có vị trí tương đối trong khu vực và trên thế giới, chứ không phải là việc tranh thủ có nhiều công bố ISI được vinh danh dài dài. Việc chạy đua theo cái mác ISI để có nhiều tài trợ nghiên cứu, chúng ta sẽ chỉ lãng phí tiền bạc mà không bao giờ đạt được mục đích về một nền khoa học tiên tiến.
Tôi nghĩ việc mọi người tự do bình luận là điều nên làm nhưng chúng ta nên cẩn thận, không nên xúc phạm đến danh dự người khác, tránh những dư luận xấu có thể xảy ra.
Để khép lại bài viết này tôi xin ghi lại mấy lời mà tôi rất tâm đắc của GS TS Nguyễn Lân Dũng trong một lần trả lời phỏng vấn:
"Trên mạng tôi gặp một bài về các Giáo sư dởm. Trong các vị “giáo sư dởm” đó có tên tôi. Nhưng tôi lại được xếp cùng với những tên tuổi lớn như Nguyễn Cảnh Toàn, Nguyễn Thiện Nhân, Nguyễn Thị Doan, Đào Trọng Thi… Người nào viết bài đó đã cố tình lấy tiêu chuẩn phải có nhiều bài nghiên cứu công bố ở một số tạp chí nhất định. Tôi chẳng quan tâm vì họ nói sai. Không phải chỉ có các tạp chí ấy mới có giá trị. Tôi đã công bố khoảng 100 bài nghiên cứu trên các tạp chí trong và ngoài nước. Đâu phải là người không tận tụy với nền khoa học nước nhà. Dởm hay không do nhân dân đánh giá. Băn khoăn làm gì khi thế giới mạng hiện nay là nơi ai cũng có quyền tung lên mọi ý kiến."
An Nam
